አዳም ስሚዝ፣የፈጠራ ምንጭ እና ሳይንስ!

(By Kidus Mehalu) አዳም ስሚዝ ስለ ነገሮች ፈጠራ እና ስለሚፈጥሯቸው ሰዎች በመፅሃፉ ላይ እነዚህን ሰዎች ‘philosophers or men of speculation, whose trade it is not to do anything, but to observe everything; and who, upon that account, are often capable of combining together the powers of the most distant and […]

የግለሰብ ነፃነት እና ብልፅግና!

የግለሰብ ነፃነት ማለት ሰው በወደደው መንገድ ኑሮውን እንዲመራ፣ ህይወቱን ወደፊት እንዲያራምድ፣ ፍላጎቱን ለማሟላት እንዲጥር፣እንዲፈጥር፣እንዲሰራ፣እንዲነግድ ወይም ከሌሎች ጋር በሚያደርገው ትብብር እና ማህበረሰባዊ ትስስር ሁሉ በፍቃዱ ብቻ ይሁን ማለት ነው። ይህ ግን ዝም ብሎ ባዶ ሜዳ ላይ ሊሆን አይችልም። ስለዚህ ለዚህ ስኬት የሚያስፈልጉ ሌሎች ተቋማት አሉ። ከነዚህ ውስጥ መንግስት አንዱ ነው። መንግስት […]

1776፡ አዳም ስሚዝ እና አሜሪካ!

እኤአ መጋቢት 9 ቀን 1776ዓ/ም አዳም ስሚዝ ለዘመናዊ የኢኮኖሚ ሳይንስ መሰረት የጣለውን መፅሃፍ ሲያሳትም መፅሃፉን አንብበው ካንቆለጳጰሱት መሃል ቶማስ ጀፈርስን አንዱ ነው። የአሜሪካ መስራች እና ኋላም ፕሬዝዳንት የነበረው ጀፈርሰን ለአዲሲቷ ሃገር የሚሆኑ አዳዲስ እና ጥሩ ጥሩ ሃሳቦችን ይሰበስብ ነበር። እነዚህን ሃሳቦችም እራሱ ባረቀቀው የአሜሪካ ህገመንግስት ውስጥ አካቷቸዋል። ከነዚህ መሃል የአሜሪካ […]

እኔ እርሳስ [የመጨረሻ ክፍል]

እኔ እርሳስ ስለ ነፃ የገበያ ኢኮኖሚ ስርዓት አሰራር፣ ስለሚጠይቀው ሁሉን አቀፍ የሙያ ትስስር፣ የተለያየ ዓይነት ሙያ ያላቸው የማይተዋወቁ ሰዎች ሳይመካከሩ የሚያደርጉት ድንበር ዘለል ትብብር እና ገበያ ያለውን ሃገራትን የማስተሳሰር አቅም በደንብ ያስረዳል። በተለይም ‘መርፌ መስራት እንኳን የማንችል!’ እያልን ለምንቆጭ ሰዎች ብዙ ትምህርት ትሰጠናለች።ከሃምሳ ዓመታት በፊት በእውቁ ኢኮኖሚስት እና የፖለቲካ ጠበብት […]

እኔ እርሳስ [በሊዮናርድ ሬድ]

“እኔ እርሳስ” ነኝ። ያውም ተራ የእንጨት እርሳስ። ማንበብ እና መጻፍ የሚችሉ ልጆች፣ ወንዶች፣ ሴቶች፣ወጣቶች፣ጎልማሶች፣መምህራኖች እንዲሁም ገበሬዎች ሁሉ ያውቁኛል። የእኔ ሙያ መፃፍ ነው። መሳል እና መሞነጫጭርም ነው። ግን ደግሞ ሙያየም አይደለም። በቃ የእኔ ስራ እንዲህ ነው። ስለዘር ሐረግ እጽፋለሁ። ለምን እንደምጽፍ ሊገርማችሁ ይችላል፡፡ በመጀመሪያ ታሪኬ መሳጭ ስለመሆኑ ልንገራችሁ። በመቀጠል ደግሞ ከዛፍ […]

Hundee Badhaadhinaa 

Bu’ura Umama qabeenya kan ta’aan Gaboota Qinxaaboo fi tajaajila, Sadarkaa Ogummaan haayyuu ta’uun ni murtaa’uu,  gabaa gurmaa’ee keessattii Omishtonnii jiran Baasiwwan Omisha madaallii dhaan muxannoo tilmaama isaanii ni guddisuu. Ittiifayadamtonnii madaalummaan dhiheessa Qinxaaboo gatii tilmaamameefiin ni durfamuu. sochiiwwan gabaa osoo Addaan hin kutamiin raawataman sadarkaa Amanuuf ulfaatuun Gahuumsaan kan hojatani […]

የንብረት ባለቤትነት መብት

የንብረት ባለቤትነት መብት እንደ ንብረቱ ዓይነትና ባህሪ በግለሰቦች፣በድርጅቶች፣በመንግስት ወይም በሌላ ነገር ስያሜ ወይም በአካባቢ ስም ሊያዝ ይችላል። በግለሰብ በባለቤትነት ከሚያዙ ንብረቶች መካከል ቤት፣መሬት፣መኪና፣የአይምሮ የፈጠራ ውጤቶች ወዘተ ይገኙበታል።በድርጅት ከሚያዙት ውስጥ አክሲዮን ማህበሮችና ኩባንያዎች ይጠቀሳሉ።ለምሳሌ አዋሽ ባንክ የአዋሽ ባንክ አክሲዮን ማህበር ባለንብረት ነው።በመንግስት በባለቤትነት ሊይዛቸው ከሚችሉት ንብረቶች መካከል ብሄራዊ ፓርኮች የሚገኙበት መሬት፣የህዝብ ትምህርት […]

ልማታዊ መንግስት እና የኢኮኖሚው ዓይነት

በሁለተኛው የዓለም ጦርነት የደቀቀችውን አውሮፓ ለመገንባት አሜሪካ መልሶ የማቋቋም እቅድ ነደፈች። ይህ የኢኮኖሚ ሪከቨሪ ፕሮግራም ብዙዎቻችን ማርሻል ፕላን በሚል እናውቀዋለን። ስያሜውን ያገኘው በወቅቱ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በነበረው ሴክሬተሪ ጆርጅ ማርሻል ነው። ይህ እቅድ ከሰብዓዊ እርዳታው በተጨማሪ ምዕራብ አውሮፓ በፍጥነት ራሷን እንድትችል የሚያደርጋትን የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ቀመር ጭምር ያካተተ ነበር። […]